Planten in zorgomgevingen: een boost voor welzijn en herstel

In zorginstellingen draait alles om het welzijn van patiënten en personeel. Planten in zorgomgevingen spelen daarbij een verrassend grote rol. Ze maken de omgeving niet alleen mooier, maar dragen ook bij aan gezondheid, rust en herstel. In dit artikel lees je hoe groenvoorzieningen de zorg verrijken en hoe je ze slim inzet.

Planten in zorgomgevingen: waarom ze onmisbaar zijn

Een kale, steriele zorgomgeving voelt vaak koud en afstandelijk. Door planten toe te voegen ontstaat een warmere en vriendelijke sfeer. Denk aan het verschil tussen een ziekenhuisgang zonder ramen en eentje met groene plantenbakken en uitzicht op een tuin. Het maakt écht uit.

Planten brengen leven in de ruimte, zuiveren de lucht, dempen geluid en verbeteren de luchtvochtigheid. Bovendien zorgen ze voor kleur en een rustgevend gevoel. Dat is niet alleen prettig voor patiënten, maar ook voor zorgmedewerkers.

De positieve invloed van planten op welzijn en gezondheid

Verschillende onderzoeken laten zien dat groen een bewezen positief effect heeft op de fysieke én mentale gezondheid. Hier zijn een paar opvallende voordelen:

• Stressreductie: Contact met de natuur verlaagt stresshormonen en bloeddruk.
• Sneller herstel: Patiënten met uitzicht op groen herstellen sneller dan zij die uitkijken op een muur.
• Betere stemming: Groene ruimtes verbeteren de gemoedstoestand, wat helpt tegen angst en depressie.
• Verhoogde productiviteit: Zorgpersoneel werkt prettiger in een groene omgeving, met minder uitval door stress.

Een voorbeeld? In een verpleeghuis in Utrecht werd een binnentuin aangelegd met zitjes tussen de beplanting. De bewoners brachten meer tijd buiten door, voelden zich minder eenzaam en sliepen beter. Ook het personeel merkte de verandering: meer rust op de werkvloer en minder spanningen.

Groenvoorzieningen in de zorg: praktisch en haalbaar

Je hoeft geen complete tuin aan te leggen om effect te merken. Ook kleine veranderingen doen wonderen. Hier zijn een paar tips voor zorginstellingen:

1. Begin klein maar doordacht

Kies voor onderhoudsarme planten in potten of wandpanelen. Denk aan sanseveria's, varens of klimop. Deze zijn sterk, luchtzuiverend en vragen weinig verzorging.

2. Integreer groen in wachtruimtes en gangen

Patiënten brengen veel tijd door in deze ruimtes. Een groene muur of een aantal grote plantenbakken maakt het wachten aangenamer.

3. Werk met thema's en seizoenen

Een groene hoek met kruiden in de lente, herfstkleuren in oktober of een kleine kerstboom met lichtjes in december zorgt voor herkenning en plezier.

4. Stimuleer interactie

Moestuinbakken of bloempotten waar cliënten zelf in kunnen wroeten, stimuleren beweging en geven een gevoel van regie. Zeker in ouderenzorg is dit waardevol.

5. Betrek personeel en bewoners

Laat medewerkers en bewoners meedenken over de invulling. Dat vergroot het gevoel van eigenaarschap en verbinding.

Planten en welzijn in zorginstellingen: meer dan decoratie

Vaak worden planten gezien als decoratief extraatje. Maar in zorgomgevingen zijn ze dat allang niet meer. Ze maken deel uit van een gastvrije zorgomgeving waarin mensen zich welkom en op hun gemak voelen. Planten en welzijn in zorginstellingen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. 

De rol van ontwerpers en duurzaamheidsadviseurs

Architecten en ontwerpers die zorgomgevingen vormgeven, kunnen groen al in een vroeg stadium meenemen. Denk aan:

• Lichtinval optimaliseren voor planten
• Binnen-buiten verbinding maken met patio’s en binnentuinen
• Gebruik van natuurlijke materialen in combinatie met beplanting

Duurzaamheidsadviseurs kunnen helpen met het kiezen van milieuvriendelijke oplossingen zoals regenwateropvang, verticale tuinen of circulaire plantenbakken.

Gezondheid en groen in zorginstellingen: een investering die loont

Een groene zorgomgeving is geen kostenpost, maar een investering. De voordelen wegen ruimschoots op tegen de inspanning. Denk aan minder medicatiegebruik, kortere ligduur, minder ziekteverzuim bij personeel en positieve beoordeling door cliënten en familie. Net zoals een goed ontworpen entree de toon zet voor een bezoeker, geldt dat ook voor groen: het maakt het verschil tussen afstandelijk en gastvrij.

Aan de slag met groenvoorziening in de zorg?

Hier zijn vijf stappen om direct te beginnen:

1. Maak een groenplan: Wat is er mogelijk in jouw zorginstelling?
2. Start met één ruimte: Bijvoorbeeld de wachtruimte of personeelsruimte.
3. Kies de juiste planten: Luchtzuiverend, veilig en onderhoudsarm.
4. Betrek medewerkers: Zorg voor draagvlak en zorgverantwoordelijken.
5. Evalueer en breid uit: Kijk wat werkt en schaal op waar mogelijk.

Kortom: Planten in zorgomgevingen zijn meer dan mooi – ze zijn essentieel voor welzijn, herstel en sfeer. Wil je een gastvrije zorgomgeving creëren waarin mensen zich écht beter voelen? Dan is groen de eerste stap. 

Laat je inspireren door de natuur. De zorg verdient het.